ناصر خسرو

مقدمه 2

جامع الحكمتين ( فارسى )

7 - نويسندهء كتاب در صفحهء 176 - 179 قصيده‌اى بپارسى بمطلع ذيل آورده : اى كهن گشته در سراى غرور * خورده بسيار ساليان و شهور . . . و گويد : « اين بيتها اندر مشابهت مردمان بدگر جانوران مر است . » 8 - هم در صفحهء 240 - 241 قطعه‌اى بمطلع : بدانهء گندم اندر چيست كو مر خاك و سرگين را * چنان كردست كآن را كس همين زين دو نپندارد . . . آورده و گويد : « برين معنى اين بيتها قولست . شعر مؤلّف كتاب » 9 - نيز در صفحهء 289 - 290 قصيده‌اى بمطلع : جهانا چه در خورد و بايسته‌ئى * اگر چند با كس نپايسته‌ئى . . . نقل كرده و گويد : « اين بيتها مراست بدان معنى . شعر مؤلّف كتاب » 10 - در صفحهء 309 - 311 قصيدهء بمطلع ذيل را آورده : نبيند بر درخت اين جهان بار * مگر هشيار مرد ، اى مرد هشيار ! . . . و گويد : « بدين معنى اين بيتها مراست . شعر مؤلّف » 11 - در صفحهء 306 مؤلّف از جملهء « مصنّفات خويش » « زاد المسافرين » را ياد مىكند . 12 - نويسنده در صفحهء 136 كتاب حاضر و نيز در رسالهء مختصر همين كتاب ( كه در پايان ديوان ناصر خسرو بچاپ رسيده ) چنين گويد « 1 » : « و ما بر ردّ قول اين مهوّس بىباك ( محمّد زكريّاى رازى ) سخن گفته‌ايم اندر كتاب بستان العقول « 2 » . » بنا بر آنچه گفته شد ، مؤلّف كتاب حاضر ، نويسنده و شاعرى بوده در قرن پنجم و از مردم خراسان و پيرو آيين اسماعيليّه و معاصر و مأمور ابو تميم معدّ خليفهء فاطمى مصر ، و اشعار مذكور هم ازو بوده « 3 » و « زاد المسافرين » و « بستان العقول » « 4 » هم نوشتهء اوست ، و اينچنين كس جز ناصر بن خسرو متخلّص بحجّت ، متولّد در 394 هجرى قمرى در قباديان از نواحى بلخ ( ظاهرا ) و متوفّى ( بروايت اقرب بصحّت ) در

--> ( 1 ) ديوان ناصر خسرو بسرمايهء كتابخانهء تهران . 1304 - 1307 ص 572 . ( 2 ) در رسالهء مختصر كتاب حاضر : بستان العقل . ( 3 ) در متن كتاب حاضر بصفحات ديوان ناصر خسرو اشاره شده . ( 4 ) ناصر خسرو در زاد المسافرين خود ( صفحهء 339 ) از « بستان العقول » خويش نام برده است .